شمشیر از رو بسته عربستان علیه ایران


کد 126992  |  گزارش  |  سیاسی  |  دیپلماسی  |  1395/03/11

عربستان از مدت‌ها پیش سیاست افزایش تنش علیه ایران را دنبال می‌کند و حتی پیش از بسته شدن سفارتخانه‌شان در تهران چنین سیاستی را در پیش گرفته بودند و حمله به سفارتخانه در تهران فقط بهانه‌ای بود که به سیاست‌های‌شان مشروعیت بخشیده و آنها را توجیه کنند. ما شاهد بودیم که عربستان از مدتی پیش ایران را به دخالت در کشورهای عربی و اسلامی متهم می‌کند و سخنان جدید عادل الجبیر مبنی بر اینکه ایران به دنبال امپراتوری پارس است، نیز در این راستا است.

اعتمادآنلاین-هرمیداس باوند در یادداشتی برای اعتماد نوشت:  پس از کش و قوس‌های فراوان و انجام چندین دور مذاکره میان مسوولان حج ایران و عربستان، سرانجام مسوولان ایرانی اعلام کردند که امسال ایران به صورت رسمی فردی برای انجام مراسم حج به عربستان اعزام نخواهد کرد. آنها در توضیح تصمیم خود اعلام کرده‌اند که در گفت‌وگو با مقامات عربستانی نتوانسته‌اند به توافقی که امنیت حجاج و عزت آنها را فراهم کند، برسند.

از سوی دیگر، عربستان نیز عدم توافق میان دو کشور را بر گردن ایران انداخته است. با این حال، عدم به نتیجه رسیدن‌تهران و ریاض برای اعزام حجاج بیش از هر چیز بیانگر آن است که عربستان به صورت جدی شمشیر خود را در برابر ایران از رو بسته است و در صحنه تقابل و رویارویی به تهران از هیچ چیز فروگذار نیست.

ما پیش از این شاهد بودیم که دولت عربستان سعودی شورای همکاری خلیج فارس، اتحادیه عرب و نشست سران سازمان همکاری اسلامی علیه ایران تحرکات جدی از خود نشان داد و توانست به همراه‌سازی برخی از کشورها آرایی را علیه ایران به اتهام دخالت در امور کشورهای عربی جلب کند. آنها در آن نشست حتی یک گام نیز فراتر گذاشتند و تلاش‌هایی را برای تروریستی اعلام کردن حزب‌الله لبنان انجام دادند و در همین راستا، در هفته‌های گذشته اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس مدعی شدند حزب‌الله یک سازمان تروریستی است؛ اقدامی که بیش از هر چیز برای تحت فشار قرار دادن ایران و هم‌پیمانان است. از سوی دیگر، عادل الجبیر دور جدیدی از حملات خویش را علیه ایران سامان داده است و هر کجا می‌رود و هر جایی که مصاحبه کرده و سخن می‌گوید اتهاماتی را علیه ایران و فعالیت‌های منطقه‌ای کشورمان بیان می‌کند و سپس می‌گوید عربستان خواهان بهترین رابطه با ایران است اما تا زمانی که تهران دست از سیاست‌هایش برندارد، دو کشور نمی‌توانند روابط‌شان را بهبود ببخشند.

هنگامی که ما به طیف اقدامات ریاض علیه تهران توجه می‌کنیم و اقدامات ضدایرانی متعدد او را مورد بررسی قرار می‌دهیم و می‌بینیم عربستان در حال بسیج کشورها علیه ایران و ایجاد یک نوع اجماع است، طبیعی است که آنها در مورد مساله حج نیز سعی کنند روال‌های معمول طی سال‌های گذشته ادامه نیابد و سیاست‌های ضدایرانی‌شان را هم در این حوزه تسری بخشند. در مقابل چنین سیاست‌هایی، خوشبختانه طرف ایرانی نیز خط‌ مشی درستی را اتخاذ کرده و به جای در پیش گرفتن سیاست ملتمسانه سعی کرده است در این باره اقتدار داشته باشد.

با این حال، عربستان از مدت‌ها پیش سیاست افزایش تنش علیه ایران را دنبال می‌کند و حتی پیش از بسته شدن سفارتخانه‌شان در تهران چنین سیاستی را در پیش گرفته بودند و حمله به سفارتخانه در تهران فقط بهانه‌ای بود که به سیاست‌های‌شان مشروعیت بخشیده و آنها را توجیه کنند. ما شاهد بودیم که عربستان از مدتی پیش ایران را به دخالت در کشورهای عربی و اسلامی متهم می‌کند و سخنان جدید عادل الجبیر مبنی بر اینکه ایران به دنبال امپراتوری پارس است، نیز در این راستا است.

من به یاد دارم که در ابتدای انقلاب اسلامی هنگامی که من در وزارت امور خارجه مسوولیت داشتم و به کشورهای عربی سفر می‌کردم، برخی از مقامات عربی به من می‌گفتند شعار صدور ارزش‌های اسلامی لوایی برای احیای امپراتوری ایران است.

این سابقه نشانگر آن است که مقامات سعودی از ابتدا این تصور را در خصوص ایران داشتند و اکنون نیز این مساله را بهانه خوبی برای حمله به ایران یافته‌اند. آنها اکنون پس از شکست تلاش‌های‌شان برای به سرانجام نرسیدن مذاکرات هسته‌ای و عدم دستیابی به برجام تلاش می‌کنند تا اتهام فعالیت‌های منطقه‌ای ایران را محور حملات ضدایرانی قرار دهند. با این وجود تا زمانی که عربستان به این مساله فکر کند که می‌تواند از قبال چنین سیاستی بهره‌مند شده و ایران را می‌تواند تحت فشار قرار دهد، شاهد تداوم سیاست‌هایش خواهیم بود. البته من فکر می‌کنم به بن‌‌بست رسیدن این سیاست‌ها و همچنین دستیابی به توافقی در خصوص سوریه یا بهبود روابط ایران و غرب و به ویژه ایران و امریکا می‌تواند در تغییر و اصلاح این سیاست‌ها تسریع ایجاد کند.

*داود هرمیداس باوند، 
تحلیلگر مسائل سیاست خارجی

 |  دولت | عربستان | دیپلماسی |
آخرین خبرها