7/21/2018
شنبه، ۳۰ تیر ۱۳۹۷
شکاف در جبهه نفتی علیه ایران

شکاف در جبهه نفتی علیه ایران

وزیر انرژی امارات که همزمان ریاست دوره ای اوپک را نیز برعهده دارد، از حامیان درخواست آمریکا برای «افزایش عرضه وکاهش قیمت نفت» بود. اما سهیل المزروعی روز گذشته در واکنش به انتقادات پی در پی ترامپ اعلام کرد: «نباید اوپک را مقصر همه اتفاقات بازار دانست.» المزروعی گفته است: اوپک نسبت به مشکلات بازار در حد توان واکنشی مسوولانه داشته است. این اظهارات یا نشان دهنده شکست جبهه ضد ایرانی تشکیل شده در اوپک است یا اینکه نشان می دهد بین ترامپ و همراهانش در اوپک اختلافات بالا گرفته است.

اعتمادآنلاین|  تهدید های پیاپی‎ ترامپ علیه اوپک بالاخره با واکنش مقامات این سازمان مواجه شد. وزیر نفت امارات متحده عربی به عنوان رئیس دوره ای کنفرانس های اوپک در واکنش به اظهارات ترامپ گفت: «اوپک را سرزنش نکنید! اوپک نمی تواند به تنهایی عامل همه مشکلاتی باشد که در صنعت نفت روی می دهد.» ترامپ هفته گذشته چندین بار اوپک و عربستان (به عنوان بزرگ ترین عضو این سازمان) را خطاب قرار داد و اعضای این سازمان را مقصر افزایش قیمت جهانی نفت و گرانی بنزین در آمریکا معرفی کرد.

 

ترامپ گفته بود که آمریکا امنیت بسیاری از اعضای اوپک را تامین می کند و حال در مقابل این کشورها نیز باید به افزایش قیمت بنزین در آمریکا توجه کرده و با افزایش تولید خود موجب کاهش قیمت ها شوند. هرچند سهیل المزروعی در بخشی از صبحت های خود به این نکته اشاره کرده که «اوپک مایل است به کشورهای مصرف کننده بزرگ نفت از جمله آمریکا گوش فرادهد»، اما در عین حال تاکید کرده است «اوپک در نشست ژوئن به اندازه توانش نسبت به مشکلات موجود واکنش نشان داده و من احساس می کنم که این سازمان سهم خود را انجام داده است.» چنین اظهارنظری از سمت وزیر نفت امارات متحده عربی که یکی از متحدان اصلی عربستان در طرح افزایش عرضه است، نشان از شکافی دارد که در لابی ضدایرانی آمریکا در اوپک ایجاد شده است.

 

ایجاد این شکاف می تواند دو برداشت به همراه داشته باشد. نخستین برداشت این است که این شکاف می تواند در نتیجه شکست طرح افزایش تولید (تا سطحی که آمریکا خواسته است) ایجاد شده باشد. برداشت دوم نیز می تواند به اختلافی بازگردد که احتمالا میان کشورهای متحد عربستان ایجاد شده است.

 

در واقع با افزایش انتظارات دونالد ترامپ از اوپک برای افزایش تولید تا سقف 2 میلیون بشکه، به نظر می رسد عربستان و متحدانش نیز بر سر این میزان افزایش تولید دچار تردید شده اند و به دنبال پاسخی برای خواسته های غیرمنطقی ترامپ هستند.

 

در نشست ماه ژوئن اوپک تصمیم گرفت که در عین حفظ توافق نفتی تا پایان سال جاری میلادی، تولیدات خود را افزایش دهد و میزان پایبندی به این توافق را که به دلیل افت ناخواسته تولید برخی اعضا از جمله ونزوئلا و آنگولا به 158 درصد رسیده بود به 100 درصد برساند. از آنجا که مقدار دقیقی برای افزایش تولید نفت عنوان نشده بود، قرائت های متفاوتی از تصمیم اوپک در این نشست انجام شد. وزیر نفت عربستان اعلام کرد این تصمیم به معنای افزایش تولید یک میلیون بشکه ای تولید اوپک است و در عین حال وزیر نفت ایران آن را به معنای افزایش نهایتا 600 هزار بشکه ای تولیدات اوپک دانست. با این حال توییت های پیاپی ترامپ بعد از این نشست نشان می دهد او از هیچ یک از این قرائت ها راضی نیست و خواهان افزایش تولید بیشتری است؛ افزایش تولیدی که بتواند جای خالی احتمالی نفت ایران را در بازار به طور کامل پوشش دهد و بعد از اعمال تحریم های ضد ایرانی مانع از افزایش قیمت ها شود. دولت ترامپ اعلام کرده که می خواهد صادرات نفت ایران را به صفر برساند. در حال حاضرمیزان صادرات نفت کشور حدود 5/ 2 میلیون بشکه در روز است، از این رو ترامپ خواهان افزایش 2میلیون بشکه عرضه نفت تنها از سوی عربستان شده است.

 

با این حال کارشناسان بر این باورند که نه عربستان و نه اوپک توانایی افزایش تولید در اندازه ای که بتواند جای خالی ایران را در بازار نفت پرکند، ندارند.

 

تداوم رشد قیمت ها و عدم واکنش بازار به اعلام افزایش تولید عربستان و متحدانش نیز نشان می دهد که چنین ظرفیتی در بازار وجود ندارد. علاوه بر این بعد از اعلام تصمیم ترامپ مبنی بر متوقف کردن صادرات نفت ایران، برآوردها از قیمت نفت تا پایان سال جاری و سال آینده میلادی افزایش یافته و به اعتقاد کارشناسان این تصمیم می تواند به شوک قیمتی دیگری در بازار منجر شود. بعد از اینکه بانک مریل لینچ هشدار داد که قیمت نفت در پی تحریم ایران به 120 دلار برسد، موسساتی چون بارکلیز نیز برآورد خود از قیمت ها را افزایش داده است. جان کمپ تحلیلگر رویترز نیز انتظار دارد کمبود نفتی در سطح شوک های نفتی اول و دوم در دهه 70 رخ دهد.

 

چشم انداز تداوم رشد قیمت نفت

 

مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا روز گذشته بار دیگر تاکید کرد که صادرات نفت ایران از 4 نوامبر(13 آبان) به صفر خواهد رسید. آن طور که رئیس جمهور این کشور پیش از این اعلام کرده بود، آمریکا انتظار دارد که عربستان و دیگر متحدانش در خاورمیانه با افزایش تولید جای ایران را در بازار نفت پر کنند. بریان هوک، مدیر برنامه ریزی سیاسی آمریکا، نیز پیش از این اعلام کرده بود: «ما مطمئن هستیم که ظرفیت افزایش تولید جهانی نفت برای قطع صادرات نفت ایران کافی است.» با این حال کارشناسان در میزان توان رشد تولید جهانی برای پوشش صادرات نفت ایران تردید دارند. به طور مثال جان کمپ، تحلیلگر رویترز اعلام می کند که در صورت قطع صادرات نفت ایران این عربستان است که باید تولیدات خود را به سطح بی سابقه ای برساند، چراکه در دیگر نقاط جهان ظرفیت افزایش تولید چندانی وجود ندارد. کمپ همچنان بر این باور است که قطع صادرات نفت ایران، بازار را در بیشترین کسری عرضه از زمان شوک اول و دوم نفتی در دهه 70 میلادی قرار خواهد داد. گفته می شود تولید نفت عربستان در حال حاضر حدود 5/ 10 میلیون بشکه در روز است، این کشور در بیشترین سطح 72/ 10 میلیون بشکه نفت تولید کرده، از این رو احتمالا این کشور می تواند تولید خود را در ماه های آینده 220 هزار بشکه افزایش دهد. اما در افزایش بیشتر تولید عربستان تردید وجود دارد. کارشناسان پلاتس بر این باورند درصورتی که عربستان تولید خود را به 11 میلیون بشکه در روز برساند، تاسیسات نفتی این کشور تحت فشار خواهند بود.

 

بانک بریتانیایی بارکلیز نیز روز گذشته با انتشار یادداشتی به دلیل چشم انداز کمبود عرضه، برآورد خود از قیمت نفت را افزایش داد. این بانک سرمایه گذاری پیش بینی کرده قیمت نفت برنت سال آینده به 71 دلار و قیمت نفت خام آمریکا به 65 دلار بر بشکه برسد؛ این در حالی است که پیش از این بارکلیز بهای نفت برنت را 65 دلار در سال 2019 پیش بینی کرده بود. این بانک بریتانیایی همچنین قیمت نفت برنت در نیمه دوم سال جاری را 73 دلار پیش بینی کرد که از برآورد قبلی این سازمان 3دلار بیشتر است. با این وجود بارکلیز افزایش تولید نفت اوپک به دنبال تصمیم نشست ژوئن در کنترل قیمت ها را موثر می داند. این بانک پیش بینی کرده در ماه های پیش رو صادرات نفت عربستان به آمریکا افزایش یافته که این موجب افزایش عرضه نفت در آمریکا و افزایش فاصله قیمتی برنت و WTI به 5/ 7 دلار بر بشکه خواهد شد.

 

با وجود این افزایش پیش بینی قیمت نفت، بارکلیز نسبت به بسیاری از سازمان ها و کارشناسان قیمت نفت را کم برآورد کرده است. به طور مثال بانک مریل لینچ به عنوان دومین بانک بزرگ آمریکا، هفته گذشته در یادداشتی اعلام کرد که هر یک میلیون بشکه کاهش در عرضه نفت یا افزایش تقاضای آن موجب رشد 17 دلاری قیمت ها می شود، بنابراین ما معتقدیم درصورتی که آمریکا در قطع جریان صادرات نفت ایران مصمم باشد، قیمت ها می تواند 50 دلار افزایش یابد و به بیش از 120 دلار بر بشکه برسد. کارشناسان مریل لینچ اعلام کردند که بازار بیش از حد ضعیف(نزدیکی بسیار زیاد سطح عرضه به تقاضا) است، از این رو هرگونه شکاف در سمت عرضه می تواند به جهش قیمت ها منجر شود.

 

چرا بازار نگران عرضه است؟

 

اما در شرایطی که به نظر می رسد تولیدکنندگان نمی توانند جای خالی ایران را بعد از اعمال تحریم های آمریکا پرکنند و ترامپ خواهان قطع صادرات نفت ایران است، کمبود عرضه از همه طرف به قیمت ها فشار می آورد. اول اینکه بازار با تهدید قدیمی به نام ونزوئلا مواجه است؛ تولید نفت این کشور به دلیل مشکلات عدیده اقتصادی و فنی ظرف یک سال گذشته به سرعت کاهش یافته. تولید نفت ونزوئلا در ژوئن 2017 حدود 94/ 1 میلیون بشکه در روز بود، اما آخرین برآوردها از افت تولید این کشور به سطح 3/ 1 میلیون بشکه در ژوئن سال جاری حکایت دارد؛ این یعنی از دست رفتن یک سوم توان تولید ونزوئلا ظرف یک سال. علاوه بر این پیش بینی می شود افت تولید این کشور ادامه داشته باشد، به طوری که تا پایان سال به کمتر از یک میلیون بشکه در روز برسد.

 

در این میان لیبی نیز اخیرا با تنگناهای صادرات نفت مواجه شده است. این کشور در پی حملات تروریستی کنترل خود بر دو پایانه صادراتی نفت را از دست داد و زمانی که ژنرال خلیفه حفتر، فرمانده ارتش ملی لیبی، این پایانه ها را از شورشیان پس گرفت، کنترل آنها را به دولت مرکزی نسپرد. این موضوع به کاهش عرضه نفت لیبی منجر شده است. آن طور که مصطفی سانالا، رئیس هیات مدیره شرکت ملی نفت دولت مرکزی واقع در طرابلس در یک پیام ویدئویی گفته است: «تولید نفت لیبی در حال حاضر 527 هزار بشکه در روز است و فردا کمتر از این خواهد بود و روزهای پس از آن نیز به کاهش ادامه خواهد داد.» تولید نفت این کشور چندین ماه بود که در بازه 900 هزار تا یک میلیون بشکه در روز ثابت باقی مانده بود. سانالا همچنین از ژنرال حفتر خواسته است کنترل بنادر نفتی را به شرکت ملی نفت در طرابلس منتقل کند. در حال حاضر کنترل پایانه های نفتی لیبی به شرکت نفتی که در کنترل دولت شرقی این کشور است سپرده شده. اگر اختلافات بین دولت مرکزی و دولت شرقی بر سر کنترل پایانه های نفتی لیبی حل نشود اختلال در عرضه نفت این کشور ادامه خواهد داشت.

 

علاوه بر این به نظر می رسد توان رشد تولیدات آمریکا نیز کاهش یافته است. آنطور که اویل پرایس در گزارشی اعلام کرده در دوران قبلی تحریم ها بخت با دولت اوباما یار بود و تولید نفت شیل رشد انفجاری داشت. تولید نفت این کشور در فاصله سال 2012 تا 2014 بیش از 3میلیون بشکه در روز افزایش یافت و کاهش یک میلیون بشکه ای عرضه نفت ایران را کاملا جبران کرد. هرچند رونق نفت شیل در دوران ترامپ نیز ادامه یافته و تولید نفت آمریکا از زمان به قدرت رسیدن او حدود 6/ 1 میلیون بشکه در روز افزایش یافته و در حال حاضر به رکورد بی سابقه 9/ 10 میلیون بشکه در روز رسیده است، با این حال محدودیت های تولید در منطقه پرمیان می تواند به معنای کاهش رشد تولید آمریکا حداقل در یک سال آینده یا بیشتر باشد. پیش از این «دنیای اقتصاد» در گزارشی با عنوان «چهار مانع قدرت نفتی آمریکا» مشکلات رشد تولید در حوزه پرمیان که به عنوان قطب رشد تولید نفت آمریکا در حال حاضر معرفی می‎شود پرداخته بود. بنابراین اگر این برآوردها درست باشد، زمانی که آمریکا فشار برای کاهش صادرات ایران را آغاز می کند، تولیدکنندگان شیل نمی توانند این کاهش عرضه را جبران کنند.

 

در این میان اما افت تولید کوتاه مدت در برخی نقاط برنگرانی ها افزوده است. به طور مثال، اخیرا شاهد افت تولید نفت در کانادا بوده ایم. ماه پیش به دنبال انفجار در یکی از دستگاه های تولید برق و قطع برق در تاسیسات تولید نفت در میادین نفت ماسه ای کانادا، عرضه نفت این کشور حدود 350 هزار بشکه کاهش یافت. تا کنون روند تولید این کشور به حالت عادی باز نگشته است. علاوه بر این روز گذشته رویترز خبر داد که صدها کارگر تاسیسات نفتی و گازی فراساحلی نروژ در اعتراض به عدم پذیرش درخواست افزایش حقوق خود اعتصاب کردند. این نگرانی ها از کمبود عرضه قیمت نفت را روز گذشته در مسیر افزایشی قرار داد. تالحظه تنظیم این گزارش (ساعت 16 به وقت تهران) بهای برنت، نفت شاخص دریای شمال بیش از یک دلار افزایش یافت و به بیش از 79 دلار بر بشکه رسید. WTI، نفت شاخص آمریکا نیز با 33 سنت رشد قیمتی بیش از 74 دلار بر بشکه معامله شد.

 

منبع: دنیای اقتصاد

موضوعات مرتبط
دیدگاه ها