انتقال پایتخت رژیم صهیونیستی و تبعات مبهم آن؛

تصمیم ترامپ برای به رسمیت‌ شناختن پایتخت جدید اسرائیل به نفع کیست؟


کد 148367  |  تحلیل  |  جهان  |  خاورمیانه - آسیا  |  1396/09/17

اعلام رسمی ترامپ و به رسمیت شناختن بیت‌المقدس (اورشلیم) به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی از نظر برخی از تحلیل‌گران هیچ تأثیر قابل توجهی در روابط کشورهای عربی با اسرائیل نخواهد داشت. با این حال، عده‌ای دیگر از تحلیل‌گران معتقدند این مسئله موضع ایران را بیش از پیش تقویت خواهد کرد و ایران را قهرمان آرمان فلسطین نشان خواهد داد و رهبران عرب را ریاکار.

اعتمادآنلاین| به گفتۀ تحلیل‌گران جدایی ترامپ از ده‌ها سال سیاست ایالات متحده و تصمیم وی مبنی بر انتقال پایتخت رژیم صهیونیستی به بیت‌المقدس (اورشلیم) می‌تواند بیش از پیش رابطه او با دامادش، جرد کوشنر را تیره‌ کند. کوشنر پیش‌تر به دنبال رسیدن به توافقنامه‌ای میان دو طرف اسرائیلی و فسلطینی بود.

به گزارش گروه بین‌الملل اعتمادآنلاین، به نقل از فرانس 24، ترامپ با نادیده گرفتن هشدار کشورهای عربی و متحدین اروپایی آن‌ها روز چهارشنبه در کاخ سفید رسماً انتقال پایتخت رژیم صهیونیستی به بیت‌المقدس (اورشلیم) را با بیان این سخن اعلام کرد: «گامی بلندی برای پیش‌برد فرایند صلح که به تعویق افتاده بود».

اما برخی تحلیل‌گران معتقدند این کار تأثیراتی منفی به دنبال خواهد داشت. ایلان گولدنبرگ، عضو ارشد و مدیر برنامه امنیت خاورمیانه در اندیشکدۀ New American Security، در واشنگتن، در این باره اذعان داشت: «چرا الان؟ او به تلاش‌های خودش برای صلح نقب می‌زد. معنی نداشت که در این زمان چنین کاری را انجام دهد.»

این تحلیل‌گر در ادامه افزود: «بهترین سناریو نابود شدن تلاش‌های صلح ترامپ است. بدترین سناریو هم این است که شما اکنون شاهد اعتراضات و شورش‌های گسترده خواهید بود.»

گولدنبرگ همچنین معتقد است تغییر پایتخت، رهبران کشورهای عربی و رئیس جمهور فلسطین، محمود عباس، را که سعی می‌کند بیت‌المقدس شرقی را به عنوان پایتخت نهایی فلسطین تثبیت کند در موقعیت دشواری قرار خواهد داد.

به گفته او «به دشواری می‌توان تصور کرد که محمود عباس و دیگر رهبران عرب به لحاظ سیاسی درگیر موضوع شوند.»

بلافاصله پس از اعلام موضع کاخ سفید، محمود عباس این اقدام ترامپ را «ناامید کننده و غیر قابل قبول» عنوان کرد و افزود که ایالات متحده دیگر نمی‌تواند نقش میانجی صلح را بازی کند.

«معاملۀ نهایی»

ترامپ که به نقش خودش به عنوان مذاکره‌کننده افتخار می‌کند، در موقعیت‌های گوناگون قصد خود را برای حرکت به سمت یک توافق صلح در خاورمیانه با نام «توافق نهایی» اعلام کرده است.

رئیس جمهوری ایالات متحده روز چهارشنبه تأکید کرد که به رسمیت شناختن بیت‌المقدس (اورشلیم) به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی به هیچ وجه «نافی تعهد راسخ او برای تسهیل [رسیدن به] توافقنامۀ صلح پایدار نیست.»

او مدعی شد «ما توافقنامه‌ای می‌خواهیم که برای طرف اسرائیلی و فلسطینی بسیار مهم باشد.»

با این حال، گلدنبرگ، ضمن ابراز تردید به نیت ترامپ افزود که اگر واقعاً اینطور بود این اقدام باید با موافقت دیگر کشورهای جهان همراه می‌شد.

اما ترامپ روز چهارشنبه تلویحا اذعان داشت که رسیدن به توافق نهایی دربارۀ پرسش دشوار بیت المقدس (اورشلیم) به عهدۀ دو طرف درگیر است.

ترامپ گفت: «ما در مقابل هیچ یک از مسائل فعلی موضع گیری نمی‌کنیم، از جمله مرزهای خاصی از حاکمیت اسرائیل در اورشلیم، یا تصمیمی دربارۀ مرزهای مورد بحث. این پرسش‌ها به عهده طرفین درگیر است».

کوشنر، داماد 36 ساله ترامپ، به مدت چند ماه است که بی‌سر و صدا روی پرونده صلح فلسطین-اسرائیل مشغول است اما منابع دیپلماتیک اذعان داشته‌اند در بهترین حالت تا اوایل 2018 این طرح علنی نخواهد شد. 

از نظر باربارا اسلاوین، عضو شورای آتلانتیک، این تصمیم ترامپ «تأیید می‌کند که (فرایند صلح) همواره یک وهم بوده است.»

اسلاوین افزود «تلاش‌های کوشنر برای صلح، پوششی است که به سعودی‌ها می‌دهند تا بتوانند علیه ایران با اسرائیل همکاری کنند».

ترامپ و کوشنر، از ابتدای دولت جدید امریکا، همکاری نزدیکی با شاهزاده سعودی، بن سلمان برای مقابله با ایران داشته‌اند. با این حال، اسلاوین هشدار داد که مسئله اخیر دربارۀ بیت‌المقدس ممکن است عواقب نامشخصی داشته باشد.

او در این باره بیان داشت «این اقدام ایران را تقویت خواهد کرد، [درحالی] که همکاری با عربستان سعودی قرار بود این کشور را تضعیف کند.»

اسلاوین در ادامه افزود: «ایران بار دیگر خود را قهرمان راستین آرمان فلسطین و تمام اعراب را مشتی ریاکار نشان خواهد داد.»

الیوت آبرامز، عضو ارشد مطالعات خاورمیانه در شورای روابط خارجی، کمی خوش‌بین‌تر بود. از نظر آبرامز دولت‌های عربی باید «برای مصلحت افکار عمومی» نسبت به این اقدام «ابراز نگرانی» کنند.

آبرامز مدعی شد «[اما] این مسئله تغییر بنیادینی در رابطۀ کشورهای عربی با اسرائیل ایجاد نخواهد کرد. عربستان و امارات، اسرائیل را همچنان متحد خود علیه ایران می‌دانند.»

یکی از دیپلمات‌های آگاه به مسائل منطقه در این باره اذعان داشت که گمان نمی‌کند انتقال بیت‌المقدس چندان هم برهم زننده باشد.

وی در این‌باره گفت: «تغییراتی در منطقه در حال وقوع است. اینجا خاورمیانۀ جدید است.» این سخن را می‌توان با ادعای کوشنر در روز یکشنبه مقایسه کرد که مدعی شد: 
«آن‌ها (کشورهای عربی) نگران تهدیدهای منطقه‌ای هستند و به گمانم منظور آن‌ها اسرائیل است، که دشمن قدیمی آن‌ها است. اکنون اسرائیل بیش‌تر از 20 سال گذشته متحد آن‌هاست.»

 |  آمریکا | ایران | ترامپ | فلسطین |
آخرین خبرها