6/19/2021
شنبه، ۲۹ خرداد ۱۴۰۰
چه تعداد ایرانی سالانه به دلیل آلودگی هوا می‌میرند؟
‌ رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوای دانشگاه علوم پزشکی تهران اعلام کرد؛

چه تعداد ایرانی سالانه به دلیل آلودگی هوا می‌میرند؟

رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوا گفت: میانگین سالانه‌ی آلاینده‌ها در کشور ما در حد متوسط جهانی است یعنی وضعیت وخیمی در این زمینه نداریم اما نکته‌ی نگران‌کننده این است که ما روند کاهشی در خصوص آلاینده‌ها در پیش نگرفتیم. چین طی تقریبا پنج تا هفت سال گذشته، رکورد کاهش آلودگی هوا را در دنیا زده است.

اعتمادآنلاین|محمدصادق حسنوند، رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوای دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به همکاری ایران در تدوین رهنمود (گایدلاین) جدید سازمان جهانی برای آلودگی هوا گفت: براساس یافته های مطالعات صورت گرفته در مرکز تحقیقات آلودگی هوا دانشگاه علوم پزشکی تهران، میانگین سالانه غلظت مهمترین آلاینده هوا (PM2.5) در کشور تقریبا سه برابر مقادیر استاندارد و رهنمود موجود و شش برابر حدود رهنمود جدید سازمان جهانی بهداشت است که در تابستان 2021 منتشر می‌شود. سالانه در ایران حدود چهل هزار نفر به دلیل مواجهه با آلودگی هوا دچار مرگ زودرس می شوند.

 

به گزارش ایسنا، محمدصادق حسنوند درباره همکاری ایران با سازمان جهانی بهداشت در تدوین گایدلاین (رهنمود) جهانی کیفیت هوا گفت: ما سالهاست با سازمان جهانی بهداشت در خصوص تدوین گایدلاین کیفیت هوا همکاری می‌کنیم. سازمان جهانی بهداشت مسئول این است که برای عوامل خطرزای مختلف مانند آلودگی هوا، رهنمودهایی توصیه کند.

وی با بیان این که «بین گایدلاین و استاندارد تفاوت‌هایی وجود دارد»، گفت: استاندارد برای هر کشوری الزام‌آور است در صورتی که گایدلاین به صورت توصیه‌ای است. سازمان جهانی بهداشت برای آلاینده‌های مختلف و از جمله آلاینده های هوا رهنمودهایی دارد. آخرین گایدلاینی که این سازمان برای آلودگی هوا تدوین کرده بود مربوط به سال 2005 بود. با توجه به این که مطالعات جدید در خصوص آلودگی هوا و تاثیر آن بر انسان منتشر شده است، کارگروه تخصصی تدوین گایدلاین کیفیت هوا در سال 2016 در دفتر اروپایی سازمان جهانی بهداشت در بن آلمان تشکیل شد. یکی از اعضای این کارگروه 22 نفره بنده از ایران بودم و تاکنون هر ساله چندین جلسه برای تدوین این گایدلاین برگزار شده است. آخرین جلسه‌ی آن در دوم فروردین 1400 به صورت وبینار برگزار شد و طی آن آخرین مراحل تدوین این توصیه‌ها، نهایی شد.

 

حسنوند ادامه داد: نسخه‌ی نهایی این گایدلاین در تابستان 2021 منتشر می‌شود. نتایج بررسی های این کارگروه و شواهد جدید نشان داد مقادیر رهنمود/استانداردی که تاکنون در خصوص آلاینده‌ها اعلام شده، نمی‌تواند سلامت مردم را تضمین کنند. بر همین اساس مقادیر رهنمود پیشنهاد شده جدید توسط سازمان جهانی بهداشت بسیار کمتر از مقادیر استانداردهای فعلی است. مثلا استاندارد ملی ما در خصوص میانگین سالانه PM2.5 معادل 12 میکروگرم بر مترمکعب است. گایدلاین 2005 سازمان جهانی بهداشت این مقدار را 10 میکروگرم بر متر مکعب اعلام کرده بود اما مطالعات جدید نشان داده‌اند آلودگی هوا حتی در مقادیر کمتر از حدود استاندارد موجود باعث آسیب‌های جدی‌ می‌شود بنابراین در گایدلاین جدید سازمان جهانی بهداشت این مقدار از 10 میکروگرم به 5 میکروگرم رسیده است.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان این که «مشکل اساسی ما در ایران در خصوص تدوین استاندارد کیفیت هوا این است که متاسفانه رویکرد علمی و منطقی نداریم»، افزود: همه‌ کشورهای دنیا هر چند سال یک بار حدود استاندارد کیفیت هوا را مورد بازبینی قرار می دهند و این مقادیر را کاهش می‌دهند مثلا اگر در سال 2000 مقدار استاندارد بای یک آلاینده عدد 50 بوده در سال 2010، عدد 40 را انتخاب می‌کنند و در سال 2020 مجددا آن را کاهش می‌دهند. یعنی روند کاهشی برای مقادیر استاندارد یک اصل اساسی جهت اجرایی کردن اقدامات کاهش آلاینده های هوا و حفظ و ارتقا سلامت مردم است . در طی یک دهه اخیر شاید به جرات بتوان گفت که ما تنها کشوری در دنیا هستیم که با گذشت زمان نه تنها مقادیر استاندارد ملی کیفیت هوا را کاهش ندادیم بلکه با توجه به عدم دستیابی به کیفیت هوای مطلوب، حتی مقادیر استاندارد را افزایش داده ایم تا به نحوی مسئله را پاک کنیم و در زمان گزارش دهی گفته شود که وضعیت کیفیت هوا در حد استاندارد است!

 

حسنوند خاطرنشان کرد: در سال 1388 تصمیم گیرندگان و تدوین کنندگان استانداردهای ملی کیفیت هوا، گایدلاین‌های سازمان جهانی بهداشت را به عنوان استاندارد ملی کپی کردند و برای مثال استاندارد روزانه PM2.5 را عدد 25 و برای PM10 عدد 50 میکروگرم در متر مکعب را به تصویب رساندند. سپس در سال 1392 زمانیکه مشخص شد ما فاصله زیادی با مقادیر استاندارد/رهنمود داریم، اقدام جالبی انجام شد و اعلام شد که گایدلاین‌های سازمان جهانی بهداشت خیلی سختگیرانه بوده و با شرایط کشور تناسبی نداشته بنابراین استاندارد را افزایش دادیم و مقادیر استاندارد روزانه PM2.5 را از عدد 25 به 35 و برای PM10 از عدد 50 به 150 میکروگرم در متر مکعب افزایش دادند. به نظر می‌رسد علت اصلی این افزایش و کاهش در دولت‌های مختلف این است که رویکرد علمی برای تدوین استاندارد کیفیت هوا وجود ندارد و صرفا ارائه گزارش و آماری که از لحاظ ظاهری بیانگر اوضاع وخیم آلودگی هوا نباشد مد نظر بوده است. تا کنون تمامی استانداردهای کیفیت هوا در کشور صرفا برگرفته از اصل کپی و پیست کردن از مقادیر سازمان جهانی بهداشت، سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا و ... بوده است.

 

رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوا بیان کرد: میانگین سالانه‌ی آلاینده‌ها در کشور ما در حد متوسط جهانی است یعنی وضعیت وخیمی در این زمینه نداریم اما نکته‌ی نگران‌کننده این است که ما روند کاهشی در خصوص آلاینده‌ها در پیش نگرفتیم و این در حالیست که بسیاری از کشورهای دنیا گرچه وضعیت بدتری نسبت به ما دارند اما روند کاهشی غلظت آلاینده های هوا در آنها بسیار مشهود و معنادارست. برای مثال چین طی تقریبا پنج تا هفت سال گذشته، رکورد کاهش آلودگی هوا را در دنیا زده است.

 

حسنوند افزود: با توجه به این میزان از اثرات آلودگی هوا بر سلامت و خسارات اقتصادی منتسب به آن، انتظار می‌رود برنامه‌ها و اقدامات عملی جدی در این زمینه در کشور اجرایی شود. بدون شک براساس تجارب کشورهای دیگر، همکاری بین بخشی واقعی و همچنین برنامه های عملی کاهش آلودگی هوا منتج از شواهد علمی معتبر و نه مطالعات سوگرایانه، می توان روند غلظت آلاینده های هوا در کشور را بهبود بخشید.

 

وی در پاسخ به پرسشی درباره‌ی مطالعه‌ای پیرامون استفاده‌ی صنایع مختلف از مازوت در سال گذشته و تاثیر آن بر آلودگی هوا گفت: ما بررسی‌ هایی بر اساس داده‌های آلاینده دی‌اکسید گوگرد در ایستگاه‌های پایش انجام دادیم. این بررسی نشان داد تعداد موارد پیک ساعاتی غلظت دی‌اکسید گوگرد در سال 1399 نسبت به سال 98 در تهران و شهرهای دیگر کشور، افزایش چشمگیری داشته است. اما ما واقعا اطلاعات موثقی درباره این که کدام صنایع از مازوت یا سوخت با گوگرد بالا استفاده می‌کنند نداریم.

 

عضو هیئت علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: میانگین غلظت دی‌اکسید گوگرد در سال 1399 نسبت به سال 1397 و 1398 در شهر تهران افزایش یافته است. البته این افزایش از لحاظ میانگین سالانه خیلی بالا نبوده است. نکته‌ی مهم این است که تعداد موارد پیک ساعاتی غلظت دی‌اکسید گوگرد افزایش زیادی پیدا کرده است. ما در گذشته توفیقات چشمگیری در کاهش این آلاینده داشتیم. استانداردهای یک ساعته، سه ساعته و 24 ساعته برای دی‌اکسید گوگرد وجود دارد. استاندارد یک ساعته‌ی آن ppb 75 است و در سال 1399 نسبت به سال قبلتر، تعداد مواردی که غلظت ساعتی SO2 بالاتر از استانداردبوده است بیشتر مشاهده شد.

 

حسنوند در پایان درباره‌ی تاثیر دی‌اکسید گوگرد بر بدن انسان گفت: دی‌اکسید گوگرد باعث افزایش احتمال ابتلا به بیماریهای تنفسی نظیر آسم و افزایش حملات آسمی می‌شود. مواجهه بلندمدت با آن باعث کاهش ظرفیت ریه در کودکان و اختلال در سیستم تنفسی می‌شود. دی‌اکسید گوگرد می‌تواند باعث تولید ذرات ثانویه شود. بخشی از این ذرات ثانویه ذرات معلقی هستند که بیشترین اثر را بر بدن انسان دارند. علاوه بر این، مطالعات نشان داده‌اند زمانی که دی‌اکسید گوگرد و ذرات معلق همزمان افزایش پیدا کنند اثرات سینرژیستی خواهند داشت. یعنی تاثیرات آن‌ها تشدید می‌شود.

 

اعتمادآنلاین را در تلگرام دنبال کنید: https://t.me/EtemadOnline
موضوعات مرتبط
دیدگاه ها